Trang chủ / Hướng dẫn / Lỗi dấu trên Photoshop và Word
Font tiếng Việt bị lỗi dấu trên Photoshop và Word: nguyên nhân và cách sửa
Trước hết phân biệt hai loại lỗi. Dấu nhảy, mất dấu khi đang gõ thường do bộ gõ: chạy Unikey quyền quản trị, bật World-Ready Layout trong Photoshop. Chữ hiện ô vuông, lệch kiểu, dấu bị cắt là lỗi của font: đổi bộ gõ không sửa được, cần font đủ tiếng Việt hoặc Việt hoá font đó.
1. Lỗi bộ gõ hay lỗi font?
| Bạn thấy | Thường do | Xem mục |
|---|---|---|
| Đang gõ thì dấu nhảy sang chữ khác, chữ bị lặp, mất dấu | Bộ gõ | 2 |
| Vài chữ có dấu khác nét, khác độ đậm cả dòng | Font thiếu chữ | 3, 5 |
| Ô vuông thay cho chữ có dấu | Font thiếu chữ | 5 |
| Dấu chữ hoa (Ấ, Ổ, Ữ) bị cắt ngọn | Thông số chiều cao của font | 3 |
| Cả đoạn thành chữ lạ như á, Ä‘, Æ° | Sai bảng mã | 4 |
| Dấu nằm tách khỏi chữ, lơ lửng bên cạnh | Văn bản dạng Unicode tổ hợp | Bài riêng |
Một cách thử nhanh: gõ cùng câu đó bằng font Arial hoặc Times New Roman. Nếu hai font này hiện đúng, lỗi nằm ở font bạn đang dùng. Nếu vẫn sai, lỗi ở bộ gõ hoặc văn bản.
2. Photoshop: nhảy dấu, mất dấu khi gõ
- Chạy Unikey bằng quyền quản trị. Khi Photoshop chạy quyền cao hơn Unikey, Unikey không gõ được vào đó. Chuột phải Unikey, chọn Run as administrator.
- Bật World-Ready Layout. Trong Photoshop vào Edit, Preferences, Type, chọn World-Ready Layout, rồi mở lại chương trình.
- Kiểm tra bảng mã của bộ gõ. Với font Unicode thông thường, chọn bảng mã Unicode (dựng sẵn). Chỉ chọn VNI Windows hay TCVN3 khi bạn cố ý dùng font cũ dạng VNI hoặc .Vn.
Đã làm cả ba mà dấu vẫn rời, vẫn hiện ô vuông hay chữ khác kiểu, thì lỗi nằm ở font: xem mục 5.
3. Word: chữ lệch kiểu, dấu chữ hoa bị cắt
Vài chữ có dấu khác kiểu cả dòng
Word không báo khi font thiếu chữ. Nó lặng lẽ lấy chữ đó từ một font khác trên máy, nên ệ, ơ, ư, Đ trông mảnh hơn hoặc đậm hơn phần còn lại. Đổi bộ gõ không có tác dụng.
Dấu trên chữ hoa bị cắt mất
Chữ Ấ, Ổ, Ữ cao hơn mọi chữ khác. Word cắt mọi phần vẽ cao hơn con số chiều cao mà font khai báo (thông số winAscent). Nếu font khai báo thấp, dấu chữ hoa bị cắt ngọn, và tăng giãn dòng cũng không cứu được. Cách sửa là dùng bản font có thông số đúng.
Gửi file cho người khác thì mất font
Máy người nhận chưa cài font đó. Trong Word chọn File, Options, Save, đánh dấu Embed fonts in the file (nếu giấy phép font cho phép; font OFL cho phép), hoặc gửi PDF cho chắc.
4. Chữ lạ kiểu á, Ä‘: lỗi bảng mã
Khi cả đoạn văn thành chuỗi ký tự lạ, font không có lỗi. Văn bản được gõ bằng bảng mã cũ (VNI, TCVN3) hoặc bị đọc sai bảng mã. Chuyển văn bản sang Unicode là đọc được: dán vào trang Chuyển font VNI, TCVN3 sang Unicode, hoặc dùng công cụ chuyển mã của Unikey (Ctrl + Shift + F6).
5. Khi lỗi nằm ở font
- Thả file font vào Khám font. Trang đếm đủ 134 chữ có dấu, liệt kê chữ thiếu và chỉ ra chữ nào vượt khung chiều cao (lỗi dấu bị cắt trong Word). Font không rời khỏi máy bạn.
- Nếu font thiếu chữ, Việt hoá nó trong Studio: Studio bổ sung chữ thiếu với dấu vẽ theo nét của font, và tự nâng thông số chiều cao theo dấu cao nhất để Word không cắt dấu.
- Gỡ bản font cũ trên máy, cài bản mới (chuột phải file, Install), rồi mở lại Photoshop hoặc Word. Cài đủ các kiểu Thường, Đậm, Nghiêng thì nút B, I trong Word mới dùng đúng kiểu.
6. Hỏi đáp
Gõ tiếng Việt trong Photoshop bị nhảy dấu, mất dấu?
Thường do bộ gõ, không do font. Chạy Unikey bằng quyền quản trị (chuột phải, Run as administrator) và trong Photoshop bật Edit, Preferences, Type, World-Ready Layout rồi mở lại chương trình. Nếu dấu vẫn rời hoặc hiện ô vuông thì mới là lỗi font.
Chữ hoa có dấu trong Word bị cắt mất phần dấu?
Lỗi nằm ở thông số chiều cao trong font (winAscent quá thấp), nên chỉnh giãn dòng không cứu được. Cách sửa là dùng bản font có thông số đúng. Font Việt hoá bằng VFE được tự nâng thông số này theo dấu cao nhất.
Word hiện vài chữ có dấu khác kiểu so với cả dòng?
Font thiếu những chữ đó nên Word mượn chữ từ font khác. Đổi bộ gõ không sửa được. Cần dùng font có đủ tiếng Việt hoặc Việt hoá font đó.
Văn bản cũ hiện chữ lạ như á, Ä‘ trong Word?
Đó là văn bản gõ bằng bảng mã cũ (VNI, TCVN3) hoặc bị đọc sai bảng mã. Chuyển văn bản sang Unicode là đọc được.